Genel Bakış

Kan basıncı testi, kalbin pompalamasıyla atardamarlardaki basıncı ölçer. Kan basıncı testi, rutin bir sağlık kontrolünün parçası olarak veya yüksek tansiyon (hipertansiyon) taraması olarak yapılabilir. Bazı kişiler evde kan basınçlarını kontrol etmek için ev tipi tansiyon ölçme cihazları kullanır.

Neden yapılıyor?

Kan basıncı ölçümü, çoğu sağlık kontrolünün rutin bir parçasıdır. Kan basıncı taraması, genel sağlık bakımının önemli bir unsurudur.

Kan basıncınızı ne sıklıkla kontrol ettirmeniz gerektiği yaşınıza ve genel sağlık durumunuza bağlıdır.

• Kan basıncı normal seviyede olan ve kalp hastalığı risk faktörü bulunmayan 18-39 yaş arası kişilerin en az 2 ila 5 yılda bir kan basıncı ölçümü yaptırmaları gerekir.
• 40 yaş ve üzeri kişiler veya yüksek tansiyon riski yüksek olan daha genç kişiler, her yıl tansiyonlarını ölçtürmelidir. Yüksek tansiyon risk faktörleri arasında obezite ve siyahi olmak yer almaktadır.
• Yüksek veya düşük tansiyon ya da kalp hastalığı gibi uzun süreli sağlık sorunları olan kişilerin tansiyonlarını daha sık ölçtürmeleri gerekebilir.

Amerikan Kalp Birliği (AHA) ve diğer kuruluşlar, yüksek tansiyonu olan kişilerin tansiyonlarını evde takip etmelerini önermektedir. Tansiyonunuzu düzenli olarak evde kontrol etmek, sağlık ekibinizin tedavinizin işe yarayıp yaramadığını anlamasına yardımcı olur. Sağlık uzmanınıza ne sıklıkla kontrol etmeniz gerektiğini sorun. Ancak tansiyonunuzu evde kontrol etmek, sağlık uzmanınıza yapacağınız ziyaretlerin yerini tutmaz.

Çoğu eczane, tıbbi malzeme mağazası ve bazı internet siteleri ev tipi tansiyon ölçme cihazı satmaktadır. Uzmanlar otomatik veya elektronik bir cihaz önermektedir. Sağlık uzmanınız size en uygun cihazı seçmenize yardımcı olabilir.

Evde ölçtüğünüz tansiyon değerlerinizin kaydını tutmak iyi bir fikirdir. Ayrıca, doğru ölçümler aldığınızdan emin olmak için tansiyon cihazınızı yılda bir kez bir sağlık uzmanına kontrol ettirin.

Riskler

Kan basıncı ölçümü basit, hızlı ve genellikle ağrısızdır. Ancak, tansiyon aleti şişerken kolu sıkıştırır. Bazı insanlar bunu hafif rahatsız edici bulabilir. Bu his sadece birkaç saniye sürer.

Nasıl hazırlanıyorsunuz?

Tansiyon ölçümü için genellikle özel bir hazırlığa gerek yoktur. Ancak aşağıdaki adımlar en doğru ölçümü sağlayabilir:

• Testten 30 dakika ila bir saat önce sigara içmeyin, egzersiz yapmayın veya kafein tüketmeyin . Bu tür aktiviteler kan basıncını ve kalp atış hızını artırır.
• Kısa kollu bir tişört giyin, böylece tansiyon aleti kolunuza daha kolay yerleştirilebilir. Kolunuzu sıkıca saran, yukarı kıvrılmış bir kol, ölçümü etkileyebilir.
• Testten önce en az beş dakika bir sandalyede rahatlayın . Sırtınız sandalyeye yaslanmış olmalı. Sakin olmaya ve stresli şeyler düşünmemeye çalışın. Tansiyonunuz ölçülürken konuşmayın.
• Aldığınız ilaçlar hakkında sağlık ekibinize bilgi verin . Bazı ilaçlar kan basıncını etkileyebilir.

Neler bekleyebilirsiniz?

İşlem sırasında

Sağlık çalışanı tansiyonunuzu ölçecek. Bu test genellikle rahat bir pozisyonda sandalyede otururken yapılır. Bacaklarınızı ve ayak bileklerinizi çaprazlamayın. Kolunuz rahat bir şekilde kalp seviyesinde durmalıdır.

Tansiyon aleti kolun üst kısmına takılır. Manşetin alt kısmı dirseğin hemen üzerindedir. Manşetin doğru şekilde takılması önemlidir. Manşet çok büyük veya çok küçük olursa ölçüm doğru olmayabilir.

Kan basıncı ölçümleri bir makine yardımıyla yapılabilir. Buna otomatik ölçüm denir. Makine kullanılmadığında ise manuel ölçüm olarak adlandırılır.

• Manuel tansiyon ölçümü için, sağlık çalışanı stetoskop adı verilen bir cihazı üst koldaki ana atardamarın üzerine yerleştirir. Sağlık çalışanı bu cihaz aracılığıyla kan akışını duyabilir.
• Manşet küçük bir el pompasıyla şişirilir.
• Manşet şiştikçe kolu sıkıştırır. Atardamardan geçen kan akışı bir anlığına durur.
• Sağlık çalışanı el pompasındaki bir vanayı açar. Bu, manşetteki havayı yavaşça dışarı atar ve kan akışını yeniden sağlar. Sağlık çalışanı kan akışını ve nabzı dinlemeye devam eder ve kan basıncını kaydeder.

Otomatik tansiyon ölçümü için, tansiyon aleti otomatik olarak şişer ve nabzı ölçer. Stetoskop kullanılmaz.

İşlemden sonra

Kan basıncınız yüksek veya düşükse, tedaviye ihtiyacınız olup olmadığını belirlemek için genellikle bir hafta kadar arayla en az üç kan basıncı ölçümü daha yaptırmanız gerekir. Kan basıncı an be an ve gün be gün değişebilir.

Sonuçlar

Sağlık uzmanınız testten hemen sonra tansiyon sonuçlarınızı size bildirebilir.

Kan basıncı milimetre cıva (mm Hg) cinsinden ölçülür. Genel olarak, hipertansiyon, 130/80 milimetre cıva (mm Hg) veya daha yüksek bir kan basıncı değeri olarak tanımlanır.

Amerikan Kardiyoloji Koleji ve Amerikan Kalp Derneği, kan basıncını dört genel kategoriye ayırır. İdeal kan basıncı normal olarak sınıflandırılır.

• Normal kan basıncı. Kan basıncı 120/80 mm Hg'den düşük .
• Yüksek tansiyon. Üstteki sayı 120 ile 129 mm Hg arasında , alttaki sayı ise 80 mm Hg'nin altında, üstünde değil .
• Evre 1 hipertansiyon. Üst değer 130 ile 139 mm Hg arasında , alt değer ise 80 ile 89 mm Hg arasındadır .
• Evre 2 hipertansiyon. Üstteki sayı 140 mm Hg veya daha yüksek, alttaki sayı ise 90 mm Hg veya daha yüksek.

180/120 mm Hg'nin üzerindeki kan basıncı, hipertansif acil durum veya kriz olarak kabul edilir. Bu kan basıncı değerlerine sahip herkes için acil tıbbi yardım alınmalıdır.

İşte kan basıncı kategorileri ve anlamları. Eğer en yüksek ve en düşük rakamlar iki farklı aralığa düşüyorsa, doğru kan basıncı kategorisi daha yüksek olanıdır.

* Çocuklar ve gençler için değerler daha düşük olabilir. Çocuğunuzun yüksek tansiyonu olduğundan endişeleniyorsanız, çocuğunuzun sağlık uzmanıyla konuşun.

Yüksek tansiyonunuz varsa, yaşam tarzınızda yapacağınız birkaç değişiklik kalp sağlığınızı iyileştirebilir.

• Tuz, yani sodyum tüketimini azaltın. Amerikan Kalp Derneği, sağlıklı yetişkinlerin günde 2.300 miligramdan (mg) fazla sodyum tüketmemelerini önermektedir. İdeal olarak, çoğu yetişkinin tuz tüketimini günde 1.500 mg'ın altında tutması gerekir . Konserve çorbalar ve dondurulmuş gıdalar gibi işlenmiş gıdalardaki tuz miktarını kontrol edin.
• Sağlıklı besinler tüketin. Meyve, sebze, tam tahıllar ve az yağlı süt ürünlerini tercih edin. Doymuş yağ ve toplam yağ tüketimini azaltın.
• Alkol tüketiminden kaçının veya sınırlayın. Alkol kan basıncını yükseltebilir. Alkol tüketmeyi tercih ederseniz, bunu ölçülü bir şekilde yapın. Sağlıklı yetişkinler için bu, kadınlar için günde en fazla bir, erkekler için ise günde en fazla iki içki anlamına gelir.
• Sigara veya tütün ürünleri kullanmayın. Bırakma konusunda yardıma ihtiyacınız varsa, sağlık ekibinize yardımcı olabilecek stratejiler hakkında danışın. Ayrıca pasif içicilikten de kaçınmaya çalışın.
• Sağlıklı bir kiloyu koruyun. Aşırı vücut ağırlığı yüksek tansiyon için bir risk faktörüdür. Sadece birkaç kilo bile kaybetmek tansiyonu düşürebilir. Sizin için ideal kilonun ne olduğunu sağlık uzmanınıza sorun.
• Fiziksel olarak aktif olun ve düzenli egzersiz yapın. Aktif kalmak kan basıncınızı düşürmenize ve kilonuzu kontrol altında tutmanıza yardımcı olur. Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı, çoğu sağlıklı yetişkinin haftada en az 150 dakika orta düzeyde aerobik aktivite veya 75 dakika yoğun aerobik aktivite yapmasını veya ikisinin bir kombinasyonunu önermektedir.
• İyi uyuyun. Yetersiz uyku, yüksek tansiyon, kalp hastalığı ve diğer sağlık sorunları riskini artırabilir. Yetişkinler günde 7 ila 9 saat uyumayı hedeflemelidir.

Yaşam tarzı değişiklikleri kan basıncınızı kontrol altına almada başarılı olmazsa, sağlık uzmanınız bir veya daha fazla ilaç önerebilir. Siz ve sağlık ekibiniz birlikte sizin için en iyi tedavi seçeneklerini görüşebilirsiniz.